Krupnik z łemkowskiej chaty.

Na pierwszy obiad, tuż po przeprowadzce w Beskid Niski ugotowałam krupnik. To cudowna, pożywna i rozgrzewająca zupa doskonała na sezon jesienno-zimowy. Lubię ją tym bardziej, że nie wymaga żadnych skomplikowanych składników. 

Jak gotować tak, żeby nic się nie marnowało?

"Wyrzucając kanapkę marnujesz 90 litrów wody zużytej na jej wyprodukowanie, wyrzucając kilogram wołowiny marnujesz od 5-10 tysięcy litrów wody, wyrzucając kilogram ziemniaków marnujesz 300 litrów wody..." tak zaczyna się spot reklamowy kampanii nie marnuj jedzenia. Z jednej strony, bardzo źle, że taka akcja jest potrzebna, z drugiej cieszę się, że problem został ujawniony, a tysiące ludzi dzieli się pomysłami jak żyć ekologiczniej i ekonomiczniej.

W moim domu wyrzucenie jedzenia jest nie do pomyślenia. Nie chodzi tylko o marnowanie pieniędzy, czy wody. Jedzenie jest dla mnie czymś świętym, czymś na co trzeba pracować i na co poświęca się czas - najpierw by zdobyć półprodukty, a potem by przyrządzić posiłek. To także zupełnie niepotrzebne produkowanie śmieci.

Nawet jeśli mamy w domu zwierzęta lub hodujemy kury, karmienie ich domowym jedzeniem nie jest najlepszym pomysłem. Traktowanie zwierząt jak jedzeniowych odkurzaczy, może okazać się katastrofalne w skutkach dla zdrowia naszych ulubieńców. Przejadanie się po to tylko by zjeść coś, czego nagotowaliśmy za dużo też nie jest dobrym wyjściem. Jedzenie przestaje być niezbędnym paliwem i zaczyna szkodzić nam samym. 

Aby nie marnować jedzenia dobrze jest:

• znać potrzeby i upodobania domowników,
• wiedzieć co mamy w lodówce, szafce lub domowej spiżarni, od czasu do czasu robić przegląd posiadanych produktów, sprawdzać daty ważności i gotować z tego co może się najszybciej zepsuć; nie dopuścić do tego by produkty straciły datę przydatności do spożycia, chleb spleśniał, ugotowana kasza skisła, a warzywa się zepsuły, bo wtedy nie pozostaje nam nic innego jak tylko je wyrzucić,
• planować zakupy z kartką i ołówkiem; zapisywać na bieżąco to, co się skończyło i robić zakupy dopiero wtedy, gdy na liście jest kilka pozycji; zaopatrywać się w to, co faktycznie jest nam potrzebne, a nie to, co akurat jest w promocji,
• być świadomym tego, co nam zostało z dnia poprzedniego i co trzeba przerobić (można wieszać przypominajkę na drzwiach lodówki),
• nie gotować i nie otwierać nowego jedzenia, gdy mamy coś, co nadaje się do jedzenia i może się szybko zepsuć,
• gotować małe porcje, jeśli nie lubimy jeść w kółko tego samego,
• mieć kilka potraw, które lubimy i możemy przyrządzić na szybko (maks. 15-20 minut) ze składników, które zawsze mamy w domu - to jedzenie na czarną godzinę gdy okaże się, że jesteśmy wyjątkowo głodni, a obiad był za mały.

Kompost - dlaczego taki ważny?

Produkcja kompostu to prosty sposób na zagospodarowanie odpadków ogrodowych i kuchennych oraz produkcję ekologicznego nawozu. Szacuje się, że w przeciętnym gospodarstwie domowym materiał nadający się do kompostowania stanowi ponad 40% wszystkich odpadków. Po co je wyrzucać, skoro dzięki nim możemy uzyskać "czarne złoto ogrodników".

Uważam, że prowadzenie kompostu jest jednym z filarów ekologicznego życia. Pozwala produkować mniej śmieci i wytwarzać cenny nawóz dla ekologicznych roślin. W tym poście postaram się przedstawić w skrócie na czym polega kompostowanie w ogrodzie, a potem obalić kilka mitów, które pokutują w naszym społeczeństwie i powodują, że kompostowanie kojarzy się z czymś  śmierdzącym i szalenie kłopotliwym. Wszak by kompostować kuchenne obierki, nie trzeba mieć wcale domu z ogrodem!

Placek ze śliwkami.

Najbardziej smakują mi klasyczne domowe ciasta z owocami sezonowymi. Lubię je także za to, że są niezawodne i proste w przygotowaniu. Dziś czas na klasyk, czyli drożdżowe ciasto z węgierkami. Piekłam je w tortownicy o średnicy 26 centymetrów.

Kranówa - odżywczy eliksir czy trucizna?

Woda - źródło życia. Od stuleci czerpaliśmy ją ze studni, ale też ze strumieni, jezior i rzek. Dziś wielu z nas wierzy, że jedyna woda, która nadaje się do bezpośredniego spożycia to woda butelkowana. Dlaczego? Dlaczego kawałek plastiku ma sprawić, że chętniej sięgamy po coś co jest 1000x droższe niż woda, która płynie z kranu w każdym domu? Nie wiem.

Obsesja picia wody butelkowanej szczęśliwie mnie ominęła. Zanim zamieszkałam w dużym mieście miałam dostęp do pysznej "kranówy" w rodzinnym domu na wsi pod Krakowem. Nigdy nie było problemu, żeby wody zabrakło, nie trzeba było biegać do sklepu i targać jej ze sobą w plastikowych zgrzewkach. Wystarczyło odkręcić kurek i nalać wody do dzbanka, szklanki lub bidonu. Kiedy przeprowadziłam się do Krakowa woda była już takiej jakości, że i tu można było ją pić z kranu. 

Od kilku lat woda wodociągowa jest regularnie badana przez sanepid i podlega standardom regulowanym przez ścisłe przepisy - dokładnie tym samym, które obowiązują producentów wody butelkowanej - zatem trucizną na pewno nie jest. Jeśli mamy własną studnię o badanie wody musimy zatroszczyć się samodzielnie - myślę, że taki wydatek będzie i tak mniejszy niż kupowanie kilku litrów wody butelkowanej dziennie.

Spożywanie wody z kranu ma kilka bardzo istotnych zalet. Po pierwsze jest dużo tańsza. Po drugie nie jest przechowywana w jednorazowych plastikowych butelkach, więc spożywając ją nie produkujemy śmieci (ponoć jedynie 20% plastikowych butelek jest powtórnie przetwarzana, reszta trafia do odpadów niesortowanych lub, co gorsza, do lasu). Po trzecie taka woda nie musi być transportowana do magazynów i sklepów zanim trafi do naszych ust, sami też nie musimy jej przewozić do domu.

Domowa bagietka oraz smarowidło z fasoli jaś i pieczonego czosnku.

Dziś postanowiłam przetestować kolejny przepis z cudownej książki Jadłonomia. Tym razem było to smarowidło z pieczonego czosnku. Głównie dlatego, że dwa główne składniki, czyli fasolę i czosnek, miałam z własnej działki. Przepis bazowy stanowił raczej inspirację składnikową (proporcje nieco zaburzyłam). Zabrakło też rozmarynu, więc... zastąpiłam go tymiankiem! Ponieważ nie lubię, gdy cokolwiek się marnuje, wodę z gotowania fasoli użyłam do zrobienia zaczynu na domową bagietkę, a w trakcie jej pieczenia upiekłam też główkę czosnku. I tak oto wyszło fasolowe drugie śniadanie.

Najprostsza szarlotka z mąki pełnoziarnistej.

Uwielbiam jesień i dom pachnący szarlotką. Najbardziej lubię najprostszą - taką, która składa się z kruchego ciasta i dużej ilości jabłek. Proporcje przepisu przewidziane są na tortownicę o średnicy 26 centymetrów.

Iskiate.

Pierwszy raz o tym napoju dowiedziałam się czytając książkę "Urodzeni biegacze" Christophera McDougalla. Niektórzy nazywają go naturalnym energetykiem. Ciężko mi stwierdzić, czy naprawdę tak działa, gdyż nie używam żadnych innych energetyków - w każdym razie na pewno nie usypia. Prawdę mówiąc piję go dlatego, że jest pyszny i zawiera same zdrowe rzeczy. 

Kolorowe naleśniki.

Dziś naleśniki w trzech kolorach - naleśnikowym, zielonym i czerwonym.Tak naprawdę wymyśliła je moja mama. Ja pokusiłam się o wersję wegańską, czyli właściwie placki z mąki i wody. Choć nie ma w nich mleka i jajek są równie elastyczne i smakują pysznie - najlepiej z hummusem.

Dip z czarnej fasoli.

Hurra! Jadłonomiczna książka wpadła wkońcu w moje ręce. Na pierwszy ogień dip z czerwonej fasoli. Wyszedł pysznie mimo, że zamiast limonki dałam cytrynę, a zamiast świeżej kolendry suszoną...